“Mensen krijgen te snel te horen: ga maar iets anders doen.”

Een gesprek met Kerensa Douma

Kerensa Douma is een van die mensen die 25 uur in een dag stopt. De komende week, vertelt ze deze vrijdagmiddag in november, heeft ze drie uitvoeringen bij drie verschillende gezelschappen waarbij ze dwarsfluit, altdwarsfluit en piccolo (“daarbij doe ik dan wel gehoorbescherming in”) speelt. De opleiding tot stemacteur (“ik kwam die tegen op social media en dacht: ik ga dat gewoon doen”) heeft ze net afgerond en de website stemstudiokerensa.nl is al in de lucht.

Maar vooral is ze al dertig jaar ergotherapeut en heeft ze op de kop af tien jaar haar eigen handtherapiepraktijk in Harderwijk. Na een aantal jaren werken in verzorgingshuizen ging ze in 2009 in het Jansdal ziekenhuis in haar woonplaats werken. Daar zag ze dat handproblemen bijna exclusief het terrein van de fysiotherapeuten waren. Maar waarom eigenlijk, dacht ze: “Ik besloot al vrij snel de opleiding voor handtherapeut te gaan doen. Ik vond dat ook gewoon heel leuk, want je bent de hele dag met je handen bezig.”

Dagelijkse dingen

“Bij handproblemen kunnen fysiotherapeuten en ergotherapeuten elkaar aanvullen, is mijn ervaring. Als iemand alleen met veel pijn een pot dicht kan draaien of een boterham niet kan smeren dan kun je hem behandelen en oefeningen geven die de klachten verhelpen, maar niet zelden komen de klachten weer terug. Als ergotherapeut kijk je veel meer: hoe ontstaan die klachten precies? Als je dat weet, kun je kijken hoe je allerlei dingen anders kunt gaan doen. Om een voorbeeld te geven: iemand heeft bij het schoonmaken van het aanrecht veel pijn bij het uitwringen van het schoonmaakdoekje. Maar dat aanrecht kun je ook doen met een spons, die je uitknijpt in plaats van uitwringt. Bij moeilijk te behandelen handklachten krijgen mensen ook vaak te horen: ga maar iets anders doen. Ik vind dat te simpel gedacht. Zo werkt dat niet als iets je grote hobby is.”

{{gallery1}}

Handwerken

Ze voegde de daad bij het woord bij handwerken, een andere hobby van Kerensa. Zodoende leerde ze Mariëtte van Oostveen van de handwerkwinkel Wolatelier Knots kennen en kwamen klanten met handproblemen al snel bij haar terecht. Kerensa ging dan kijken hoe die hun hobby tóch konden blijven beoefenen. “Op een gegeven moment zei een klant: jij weet er zoveel van, is er geen boekje van waar ik af en toe in kan kijken als ik ergens last van krijg?” Het was niet tegen dovemansoren gezegd: Kerensa schreef samen met Mariëtte een rijkelijk geïllustreerd boekje over hoe je bij diverse handklachten toch kunt haken, breien of borduren.

{{gallery2}}

Neopreen

Kerensa omschrijft zichzelf als iemand met een gezonde nieuwsgierigheid naar nieuwe producten. “Als ik een catalogus doorblader en ik zie iets waarvan ik denk: wat is dat precies en wat zou ik daarmee kunnen, dan ga ik dat proberen.” Zo stuitte ze in een catalogus op neopreen handschoenen en moest denken aan patiënten met de lastig te behandelen peesontstekingen in handen. In haar hoofd ging het molentje draaien: “Neopreen  handschoenen zitten strak op de huid waardoor ze de doorbloeding bevorderen en bovendien zorgt de compressie er net als bij steunkousen voor dat ze vocht bij de diepe pezen weg stuwen. En bij negen van de tien patiënten had ik al gemerkt dat ze warmte heel prettig vonden en daar zorgen handschoenen ook voor.”

Het bleek een gouden gedachte: voor het overgrote deel van de patiënten die de handschoenen probeerden, werkten de handschoenen heel goed. “Ik had een oudere dame die ze aandeed en al bijna meteen het verschil merkte. Een paar weken later waren de klachten zo goed als verdwenen. Ze moest bijna huilen van blijdschap toen ze een paar weken later terug kwam”, schetst ze een van de meest opvallende successen van haar alternatieve behandeling.

Ze publiceerde er in 2021 een artikel over in Ergotherapie Magazine en gaf een jaar later een lezing over haar bevindingen op het jaarcongres van de Nederlandse vereniging voor handtherapie. Voor zover ze weet heeft haar alternatieve behandeling nog niet veel navolging gevonden. Maar wie weet gaat dat nog wel gebeuren, denkt ze.

Manometric

In de praktijkruimte prijkt de scanner van Manometric. Vlak voor het gesprek maakte Kerensa nog een scan, die ze direct doorstuurde naar Den Haag voor een cliënt met een boerenbedrijf, die veel last heeft van haar handen. Ook kon een andere cliënt dankzij de ManoAir haar grote hobby, muziek maken, weer oppakken – en als musicus weet Kerensa als geen ander hoe belangrijk dat is.

Ze had de scanner wel al gezien op beurzen, maar dacht: “ach, wij zijn maar een klein bedrijf.” Maar vorig jaar werd ik gebeld door Gerben, die zei: ‘We zien dat je een eigen praktijk hebt en gecertificeerd bent; we willen graag bij jou een scanner plaatsen.’ Ik vond het heel bijzonder, want ik voel me echt niet heel groot, en dit is echt de Mercedes onder de scanners. En ik zie wat de braces doen: mijn patiënten zijn snel en goed geholpen en daarnaast is het voor mijn bedrijf ook een enorme opsteker.”